HEJT W SIECI – REALNE ZAGROŻENIE

Bezpieczeństwo

Mowa nienawiści jest dziś wszechobecna w wirtualnej przestrzeni. Doświadczają jej nie tylko osoby z pierwszych stron gazet, ale także zwykli internauci i użytkownicy mediów społecznościowych. Hejt jest niezwykle groźnym zjawiskiem, przed którym należy chronić siebie i swoich najbliższych.

Według badania EU Kids Online Polska 2018, prawie połowa rodziców nigdy lub prawie nigdy nie rozmawiała z dziećmi o tym, jak bezpiecznie korzystać z Internetu[1]. Tymczasem to właśnie Internet jest środowiskiem, w którym dzieci najczęściej bywają narażone na hejt ze strony anonimowych osób lub szkolnych rówieśników. Aby chronić siebie i swoich bliskich, powinniśmy wiedzieć czym jest hejt, skąd się bierze i jak na niego reagować.

Hejt w dosłownym tłumaczeniu oznacza nienawiść. Bywa utożsamiany z mową nienawiści, czyli wszystkimi wypowiedziami, które opierają się na nietolerancji. Ofiarą hejtu może stać się każdy i, co gorsze, za wszystko – poglądy, zainteresowania, sympatię do danego celebryty, ulubiony film, wygląd czy ubranie. Jak wynika z badania Uniwersytetu SWPS oraz ARC Rynek i Opinia, najwięcej z nas rozumie hejt jako „wypowiedzi sprawiające przykrość, komentarze nienawistne oraz krytykę wyrażoną w formie obelgi[2]”.

Dzieci kontra hejt

Liczby niepokoją: podczas gdy wśród dorosłych hejtu doświadcza co trzeci Polak, to wśród najmłodszych aż połowa[3]. 58 proc. nastolatków przyznaje, że było świadkiem jak ktoś znajomy był poniżany lub ośmieszany w Internecie – mówi raport NASK z 2016[4]. Nasze dziecko również może mieć styczność z hejtem lub być jego ofiarą, dlatego warto nauczyć je, jak w takiej sytuacji pomóc sobie oraz innym.

Poczucie osaczenia, brak możliwości ucieczki przed krytyką, obniżenie poczucia własnej wartości czy trudności z nawiązywaniem relacji – oto skutki długotrwałego hejtu. Dziecko, które pada jego ofiarą, często boi się przyznać do tego przed swoim rodzicem. Powodem może być wstyd, obawa przed brakiem zrozumienia lub zaostrzeniem ataków ze strony hejterów. Zwłaszcza w młodym wieku, gdy opinia innych jest niezwykle ważna i może odcisnąć piętno na kształtującej się psychice, czujność rodziców jest wyjątkowo istotna – pierwszym krokiem zawsze powinno być pokazanie dziecku, że z hejtem można i trzeba walczyć.

Przeciwdziałanie – jak walczyć z hejtem?

Najłatwiejszym sposobem walki z hejtem jest zgłoszenie incydentu moderatorowi lub administratorowi serwisu. Często zachęcają oni do proaktywnej walki z hejtem w trosce o swoich użytkowników. Jeśli zamieszczane w sieci treści łamią prawo, rodzic może również zgłosić się na policję wraz z materiałem dowodowym w postaci komentarzy czy obraźliwych wpisów. Wiele osób ze względu na biurokrację i długi czas trwania procedur obawia się kontaktu z wymiarem sprawiedliwości – w takim wypadku możemy zgłosić hejt anonimowo np. na stronie takiej jak hejtstop.pl. Jej administratorzy sami zajmą się zawiadomieniem organów ścigania. Warto jednak pokazać dziecku, że nie jest osamotnione w walce z mową nienawiści i że szanujemy jego uczucia.

Bycie ofiarą hejtu to nie wstyd, a rolą rodzica jest uświadomić to również swojemu dziecku. Podczas rozmowy z dzieckiem warto wyjaśnić mu, że nie jest winne temu, co je spotkało. Jeśli czujemy się na siłach, warto również wraz z dzieckiem odpowiedzieć na raniące komentarze – należy jednak upewnić się, że sami nie stajemy się częścią problemu i nie kontynuujemy hejtu. Pozytywny, dowcipny komentarz może szybko spotkać się z dużo większym wsparciem niż krytykujący hejter, któremu tym samym zamkniemy usta.

Jeżeli nasze dziecko jest ofiarą hejtu ze strony szkolnych rówieśników, a nie anonimowych użytkowników Internetu, sprawę należy jak najszybciej zgłosić do dyrektora szkoły. Dodatkowym rozwiązaniem może być również przeprowadzenie w szkole dziecka serii wykładów, które uświadomią uczniów, jakie skutki może mieć stosowanie mowy nienawiści. Rolą rodzica jest pamiętać, że często dzieci, które tworzą obraźliwe komentarze i nienawiść wobec innych, same potrzebują pomocy. Jeżeli podejrzewasz, że hejt odciska wyraźny ślad na psychice Twojego dziecka, zapewnij mu także pomoc specjalisty.

 

[1] Raport EU Kids online 2019, https://fundacja.orange.pl/aktualnosci/artykul/raport-eu-kids-online-dostepny/?_ga=2.37764068.659087752.1566398733-1334980288.1566398733

[2] Uniwersytet SWPS & ARC Rynek i Opinia, 8-12.03.2019, https://arc.com.pl/Polacy-a-hejt-blog-pol-1552998539.html

[3] Raport z badania Nastolatki 3.0, Nask, 2016, https://akademia.nask.pl/publikacje/Raport_z_badania_Nastolatki_3_0.pdf

[4] Raport z badania Nastolatki 3.0, Nask, 2016, https://akademia.nask.pl/publikacje/Raport_z_badania_Nastolatki_3_0.pdf